ယခုလက္ရွိစီးပြားေရး ဦးတည္ခ်က္ေလးရပ္အား ေလ့လာျခင္း -

EXCERPT FROM http://myhome16.blogspot.com
ယခုလက္ရွိစီးပြားေရး ဦးတည္ခ်က္ေလးရပ္အား ေလ့လာျခင္း -

၁။ ဒီဟာကေတာ့ စိုက္ပ်ိဳးေရးအေၾကာင္း ေျပာထားျပီး အေျခခံက်တဲ့ တစ္ခုဆိုေတာ့ မေျပာေတာ့ဘူး။
၂။ ေစ်းကြက္စီးပြားေရးစနစ္ ပီျပင္စြာျဖစ္ေပၚလာေရး - အင္း အဲ့ဒီေစ်းကြက္စီးပြားေရး ဆိုတာ ခုနက ကၽြန္ေတာ္ေျပာခဲ့တဲ့ Capitalism ကို ေျပာတာ။ အဲ့ဒါက Government က စီးပြားေရးၾကီးကို လက္၀ါးၾကီးအုပ္ျပီး မထိမ္းခ်ဳပ္မွ ျဖစ္လာမွာ။ တစ္နည္းေျပာရင္ အစိုးရမွာ မတရားတာေတြ႕ရင္ ေျဖရွင္းဖို႕ အာဏာဘဲရွိရမယ္။ ဗုိလ္က်ား သစ္နတ္ ကိုယ္ၾကိဳက္တာ ကုိယ္လုပ္ လုိ႕ မရဘူးေလ။ အခုေတာ့ ကိုယ္ၾကိဳက္တာလဲ ကိုယ္လုပ္တယ္။ ေပးခ်င္သလိုေပး။ ယူခ်င္သလိုယူ။ ဥပေဒမရွိ။ (ေဂ်ာင္း)
၃။ ျပည္တြင္းျပည္ပမွ အတတ္ပညာႏွင့္ အရင္းအႏွီးမ်ား ဖိတ္ေခၚ ျပီး စီးပြားေရး ဖြံ႕ျဖိဳး တိုးတက္ေအာင္ တည္ေဆာက္ေရး - ဒါကလည္း ကၽြန္ေတာ့္ အရင္ ပိုစ့္မွာ ေျပာထားတဲ့အတိုင္း ပညာေရး တံတိုင္း ၾကီးတစ္ခု လံုး ရစရာ မရွိေအာင္ ခ်ိဳးႏွိမ္ခံရျပီးမွ ျပည္တြင္းက ဘာမ်ားရွိဦးမွာလဲ။ ျပည္ပကေရာ ၀င္ဖုိ႕ ခြင့္မေပးဘူး။ လက္၀ါးၾကီး အုပ္ခ်င္တာကို။ ၀င္ရင္ျဖဲပလုိက္မွာ။ ၀င္ခြင့္ရတဲ့သူေတြ ကလည္း သူတို႕ကို လာဘ္ထိုးတား လို႕ေလ။
၄။ ႏိုင္ငံေတာ္စီးပြားေရးတစ္ရပ္လံုးကို ဖန္တီးႏိုင္မႈစြမ္းအားသည္ ႏိုင္ငံေတာ္ႏွင့္ တိုင္းရင္းသား ျပည္သူ တို႕၏လက္၀ယ္တြင္ ရွိေရး - ကဲ ဒါကေတာ့ ခုနကမွ ေျပာေနတုန္း။ အားလံုး သူတို႕ပိုင္ တာခ်ည္း ျဖစ္ေနမွေတာ့ ႏုိင္ငံေတာ္လည္းမပိုင္ တိုင္းရင္းသား ျပည္သူေတြနဲ႕လည္း မဆိုင္ဘဲ။ ေျပာင္းျပင္ေရးသင့္တယ္။ စီးပြားေရးတစ္ရပ္လံုးကို အုပ္စိုးႏိုင္မႈစြမ္းအားသည္ ႏိုင္ငံေတာ္ ေခါင္းေဆာင္မ်ားႏွင့္ ၄င္းတို႕၏ အေပါင္း အပါမ်ား ၏ လက္၀ယ္တြင္ရွိေရး။ အဲ့လိုေျပာင္းမွ ေတာ္ကာက်မွာ။

Read More......

အခ်ိန္ေလးေတာ့ေပးလိုက္ပါ

အခ်ိန္ယူလုပ္ဖို႔ အေၾကာင္းအရာ (၁၂) မ်ိဳး
(ဆရာမခင္ေစာတင့္ရဲ႕ "အခ်ိန္ေလးေတာ့ေပးလိုက္ပါ" စာအုပ္ထဲကပါ။ YAMC Forum က Noell တင္ထားတဲ့ Post ကုိတစ္ဆင့္ ကူးယူထားတာပါ။)
- အလုပ္လုပ္ဖို႔ အခ်ိန္ယူပါ။ ေအာင္ျမင္ႏိုင္ဖို႔ ထိုက္တန္္တဲ့တန္ဖိုး ျဖစ္တယ္။
- ေတြးဖို႔ အခ်ိန္ယူပါ။ စြမ္းအားျဖည့္ဖို႔ ဇာစ္ျမစ္ျဖစ္တယ္။
- ကစားဖို႔ အခ်ိန္ယူပါ။ လူငယ္ဘဝရဲ႕ ေသာ့ခ်က္ျဖစ္တယ္။
- စာဖတ္ဖို႔ အခ်ိန္ယူပါ။ အသိပညာအတြက္ အုတ္ျမစ္ျဖစ္တယ္။
- ယံုၾကည္ကိုးကြယ္ရန္ အခ်ိန္ယူပါ။ ၾကည္ညိဳေလးစားျခင္းရဲ႕ လမ္းမႀကီးျဖစ္တယ္။ ၿပီးေတာ့ သင့္အျမင္ကုို ဖံုးကြယ္ထားတဲ့ အမႈန္အမႊားေတြကို ေဆးေၾကာပစ္တာလည္း ျဖစ္တယ္။
- မိတ္ေဆြေတြကို ကူညီဖို႔နဲ႔ သူတို႔နဲ႔ ခ်စ္ၾကည္ေပ်ာ္ေမြ႔ဖို႔ အခ်ိန္ယူပါ။ စိတ္ခ်မ္းသာ ေပ်ာ္႐ႊင္ဖို႔အတြက္ လမ္းစျဖစ္တယ္။
- ခ်စ္ျခင္းေမတၲာေပးေဝဖို႔ အခ်ိန္ယူပါ။ ဘဝရဲ႕ မဂၤလာတစ္ပါးျဖစ္တယ္။
- စိတ္ကူးယဥ္ အိမ္မက္,မက္ဖို႔ အခ်ိန္ယူပါ။ စိတ္ကို ၾကယ္ေတြဆီအထိေရာက္ေအာင္ ပို႔ေပးမွာျဖစ္တယ္။
- ရယ္ေမာဖို႔ အခ်ိန္ယူပါ။ ဘဝရဲ႕ ဝန္ထုပ္ဝန္ပိုးကို ေလ်ာ့ပါးေစမယ့္ ေတးသီဆိုမႈတစ္မ်ိဳးျဖစ္တယ္။
- အလွအပကုိ ခံစားဖို႔ အခ်ိန္ယူပါ။ သဘာဝတရားထဲမွာ ေနရာအႏွံ႔ ေတြ႔ႏိုင္ပါတယ္။
- က်န္းမာေရးအတြက္ အခ်ိန္ယူပါ။ ဘဝအတြက္ စစ္မွန္တဲ့ ႂကြယ္ဝမႈရဲ႕ ရတနာသိုက္ ျဖစ္တယ္။
- စီမံကိန္းခ်ဖို႔ အခ်ိန္ယူပါ။ အထက္ပါ အခ်က္ (၁၁)ခ်က္ကို အခ်ိန္ယူျပဳလုပ္ရန္ အခ်ိန္ကို ခြဲေဝေပးႏိုင္စြမ္း႐ွိတဲ့ လ်ိွဳ႕ဝွက္ခ်က္ျဖစ္တယ္။

Read More......

Martyrs' Day - Fading Memories

Ref Photo : kthwe.blogspot.com

Once remembered in young that "Arzarni Nay" was filled with plenty of celebrations, talks, people celebrations with sorrow and a strong sound of "OatAaw" from factories to remind people to pause for a while on the time our leaders was assassinated.

Nowadays, all of these things become faded, that it come to my mind that it was just a dream.

A day before 19 July, I called one of friends in Yangon Office from Thailand. She said that "lucky you called me today, if you call tomorrow I will miss(I know only office number). I asked with suprise "Why, tomorrow is Thursday, you take a leave?" She said "No, tomorrow is "Arzarni Nay". I only just can exclaimed "Ohhh, right, I totally forget".

Even worse, the next day I went to Myanmar side Kawthaung, to meet with one partner. We sat at Tea Shop for the chit chat. He said "I tried to call Yangon(Office) for many times this morning, it rings, but nobody pick up. May be because of bad weather, line is not good". We, the rest 2, smiled and said "Hey you, today is "ARZARNI NAY".

The talks just stop and quiet for a while, only some thoughts passing in the minds of 3 of us. I wondered what my 2 colleages are thinking, but with some feeling, I had never asked them.

Read More......

အာရွစီးပြားေရး အၾကပ္အတည္း ၁၀နွစ္ျပည့္ အေျခအေန

Posted July 2nd, 2007 by mirrorboy in Phatpa.com

တရုတ္ျပည္သည္ ကမာၻတြင္ အလ်င္ျမန္ဆံုးနွင့္ ဖြံ႔ၿဖိဳးတုိးတက္ေနေသာ စီးပြားေရးနုိင္ငံႀကီး ျဖစ္လာေနသည္။ က်ယ္ျပန္႔လွေသာ တရုတ္ျပည္ႀကီးတြင္ နွစ္စဥ္အလုပ္အကိုင္ေပါင္း ၂၅ သန္း ဖန္တီးရန္လည္း လိုအပ္လာသည္။

တရုတ္ျပည္၏ ကုန္ႀကမ္းပစၥည္းလုိအပ္ေနမႈေၾကာင့္ ကုန္ပစၥည္းေစ်းနႈန္းမ်ားလည္း အခ်ိန္ျပည့္တက္ေနသည္။ အေမရိကန္နွင့္ ကုန္သြယ္ေရး တစ္ဖက္ေစာင္းနင္း ျဖစ္္မႈေၾကာင့္ ေဒၚလာတန္ဖိုး အနိမ့္ဆံုးစံခ်ိန္ထိ က်သြားရသည္။

တရုတ္နုိင္ငံ၏ စီးပြားေရးတဟုန္ထုိး ဖြံ႔ၿဖိဳးလာမႈသည္ စီးပြားေရးေကာင္းမြန္မႈ အၾကြင္းမဲ့တစ္ရပ္မဟုတ္သလုိ စီးပြားေရးအရ ခၽြတ္ေခ်ာ္တိမ္းပါးမႈ ျဖစ္လာပါက မည္သိို႔ဆုိးဆုိး၀ါး၀ါး ျဖစ္ပ်က္လာနုိ္င္ေၾကာင္းကိုလည္း စိုးရိမ္ေနၾကသည္။

အကယ္၍ အေရွ႕အာရွ အက်ပ္အတည္းမ်ဳိး ေနာက္ထပ္ျဖစ္ေပၚလာပါက မည္သို႔ျဖစ္လာနုိ္င္သနည္းကို စုိးရိမ္ေနၾကသည္။

ယခင္က အာရွစီးပြားေရး အက်ပ္အတည္းကို အေျခခံ၍ အေမရိကန္ အိတ္စရတ္ဘဏ္စီးပြားေရး ပညာရွင္မ်ားက ေလ့လာခ်က္တစ္ရပ္ တင္ျပထားသည္။

ၿပီးခဲ့ေသာ အာရွအက်ပ္အတည္း ျပႆနာမွာ အစိုးရ၏ ေငြေၾကးအက်ပ္အတည္း ျပႆနာထက္ ပုဂၢလိက အခန္းက႑ပိုင္းမွ စီးပြားေရး ဖြံ႔ၿဖိဳးမႈ က်ိဳးေပါက္သည့္ ျပႆနာေၾကာင့္ ပိုၿပီးျဖစ္ရေၾကာင္း၊ သို႔ေသာ္လည္း ကုမၼဏီမ်ားနွင့္ ဘဏ္မ်ားမွာ ေနာက္နွစ္မ်ားတြင္ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈမ်ား ျပဳလုပ္ခဲ့ၾကေၾကာင္း၊ အာမခံေငြေခ်းယူမႈမ်ား အထူးသျဖင့္ ကာလတုိနုိ္င္ငံျခား ေငြေခ်းယူမႈမ်ားကို ေလ်ာ့ခ်ခဲ့ရေၾကာင္း စီးပြားေရးပညာရွင္မ်ားျဖစ္ေသာ ဂၽြန္ကယ္ဗာလီနွင့္ ေကဗင္ဂရိုက္စ္တုိ႔က ေ၀ဖန္တင္ျပခဲ့ၾကသည္။

လြန္ခဲ့ေသာ ၁၀နွစ္ ၁၉၉၇ ဇူလုိင္လ၂ ရက္ေန႔က ထုိ္င္းဗဟိုဘဏ္တြင္ နုိင္ငံျခားအရန္ေငြမ်ား ျပတ္လပ္သြားခဲ့ရခ်ိန္တြင္ ထုိင္းဘတ္ေငြကို မျဖစ္မေန တန္ဖိုးခ်ခဲ့ရသည္။

၎အခ်ိန္သည္ ဒုတိယကမာၻစစ္အၿပီးေနာက္ပိုင္းတြင္ အဆုိး၀ါးဆံုးေသာ ဘ႑ာေရး အက်ပ္အတည္းနွင့္ စီးပြားေရး ၿပိဳလဲက်မႈ ျဖစ္ပြားခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။

အဆိုပါ အက်ပ္အတည္းေၾကာင့္ ထုိင္း ၊ အင္ဒိုနီးရွား၊ ေတာင္ကိုရီးယား၊ မေလးရွား၊ ဖိလစ္ပိုင္၊ စင္ကာပူ၊ ေဟာင္ေကာင္နွင့္ ထုိင္၀မ္တို႔တြင္ စီးပြားေရးအက်ပ္အတည္းမ်ား ေပၚခဲ့ရသည္။

အလားတူ ျပႆနာ ေတာင္အေမရိကနွင့္ ရုရွားတုိ႔တြင္လည္း ၾကံဳေတြ႔ခဲ့ရၿပီး စီးပြားေရဂယက္ေၾကာင့္ ေရနံေစ်းနႈန္း တဟုန္ထုိးက်ဆင္းက ၁၉၉၈ တြင္ ေရနံတစ္စည္ ၈ ေဒၚလာနႈန္ထိ ေရာက္သြားခဲ့သည္။

ယေန႔အခ်ိ္န္ စီးပြားေရးဖြံ႔ၿဖိဳးမႈနႈန္း ႀကီးထြားလာမႈမ်ားသည္ ပို႔ကုန္နွင့္ ရင္းနွီးျမဳပ္နွံမႈမ်ားေၾကာင့္ ျဖစ္သည္။

ထုိင္းနို္င္ငံ၏ GDP တုိးနႈန္းသည္ ၁၉၈၇-၉၅ တြင္ ပ်မ္းမွ် ၁၀ ရာခုိင္နႈန္းထိ ရွိခဲ့ၿပီး အိမ္ယာေျမမ်ား ေစ်းကြက္နွင့္ စေတာ့ေစ်းကြက္မ်ားလည္း ခုိင္မာခဲ့သည္။

သို႔ေသာ္လည္း ရင္းနွီးျမဳပ္နွံမႈလုပ္ငန္း ဖြံ႔ၿဖိဳးမႈ ၁၉၉၆-၉၇ ေနွးေကြးလာခ်ိန္တြင္ ပုဂၢလိကအခန္းက႑တြင္ ေငြစာရင္းရွင္းတမ္း၌ အားနည္းခ်က္ေၾကာင့္ ရင္းနွီးျမဳပ္နွံသူမ်ား စိတ္ထားရုတ္တရက္ ေျပာင္းလဲခဲ့သည္။

ထုိ႔ေၾကာင့္ ေငြလံုးေငြရင္းထြက္မႈနွင့္ ေငြတန္ဖိုးခ်ရမႈ ျဖစ္ေပၚခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။ ေတာင္ကိုရီးယား၏ အႀကီးမားဆံုးေသာ ဆမ္ေဆာင္းနွင့္ ဟြန္ဒိုင္းေကာ္ပိုေရးရွင္းႀကီးမ်ားလည္း ၎အက်ပ္အတည္း ၾကံဳခဲ့ရသည္။

IMF နုိင္ငံတကာေငြေၾကး ရန္ပံုေငြအဖြဲ႔ႀကီးက ၾကား၀င္ေျဖရွင္းခဲ့သည္ဟု ဆုိေသာ္လည္း ျပႆနာမွာ ရႈပ္ေထြးေနဆဲျဖစ္သည္။ ယခုအခ်ိန္တြင္လည္း ေတာင္ကိုရီးယား ေကာ္ပိုေရးရွင္းႀကီးမ်ား အေနနွင့္စီးပြားေရး တုိးမႈနႈန္းမွာ ၁၉၉၀ ခုနွစ္ေအာက္တြင္ရွိသည္။

Read More......

အေရွ႕ေတာင္အာရွမွာ ေရြးေကာက္ပြဲက်င္းပေပးရင္ ဒီမိုကေရစီ ရမွာလား

Posted May 19th, 2007 by naynyonyo in Phatpa.com

အေမရိကန္နိုင္ငံေရး သိပၸံပညာရွင္ ဆင္ျမဴရယ္ဟန္တင္တန္ အမည္တပ္ခဲ့သည့္ သမို္င္း၏ “ဒီမိုကေရစီ က်င့္သံုးမႈ တတိယလႈိင္း” ၾကီးကိုတစ္ခ်ိန္က အေရွ႕ေတာင္အာရွသည္ စီးခဲ့ၾကသည္။ ၁၉၈၆ ခုနွစ္ အဆိုပါလႈိင္းအျမင့္ဆံုး ထိပ္နားအေရာက္တြင္ ဖိလစ္ပိုင္နုိ္င္ငံ၌ ျပည္သူ႔အာဏာ ေတာ္လွန္မႈေၾကာင့္ မာကိုစ္အစိုးရေျပးခဲ့ရသည္။ ၁၉၉၂ တြင္ ဆႏၵျပကန္႔ကြက္မႈေၾကာင့္ ထိုင္းစစ္တပ္အာဏာစြန္႔ခဲ႔ရသည္။ ၁၉၉၈တြင္ အင္ဒိုနီးရွားအာဏာရွင္ ဆူဟာတိုျပိဳလဲသြား သည္။

ယခုနွစ္တြင္ဤေဒသ၌ ေရြးေကာက္ပြဲမ်ား ၾကြတ္ၾကြတ္ဆူေနသည္။ ေမ ၁၄ရက္ေန႔က ဖိလစ္ပိုင္နိုင္ငံတြင္ ကြန္ဂရက္လႊတ္ေတာ္နွင့္ ေဒသဆိုင္ရာေရြးေကာက္ပြဲမ်ား ျပဳလုပ္ခဲ့ၾကသည္။ ၎မတိုင္မီ ငါးရက္ေလာက္က တီေမာလက္စ္တီ မဲဆႏၵရွင္မ်ားက တစ္ခ်ိန္က အင္ဒိုနီးရွားတို္႔ သိမ္းပိုက္ထားမႈကို တြန္းလွန္ခဲ့သူ ဂ်ဳိေဆရာမိုင္ဟိုကာ အား သမၼတအျဖစ္ ေရြးခ်ယ္ခဲ့ၾကသည္။

ေမလ ၂၀ ရက္ေန႔တြင္ ဗီယက္နမ္နိုင္ငံသားမ်ားသည္ အမ်ဳိးသားလႊတ္ေတာ္ ေရြးေကာက္ပြဲမ်ား က်င္းပလိမ့္မည္။ တီေမာလက္စ္တီတြင္လည္း ယခုနွစ္ကုန္ပိုင္းေလာက္တြင္ ပါလီမန္သစ္တစ္ရပ္ ေရြးေကာက္တင္ေျမွာက္မည္။ ထို႔အတူ ပါဖူ၀ါနယူးဂီနီ၊ မေလးရွားနိုင္ငံတို႔တြင္လည္း ေရြးေကာက္ပြဲမ်ား က်င္းပမည္။ ဒီမိုကေရစီ ထိန္းသိမ္းရန္အတြက္ ထိုင္းမွာလည္း ေရြးေကာက္ပြဲရက္သတ္မွတ္ထားသည္။ အထင္ၾကီးေလာက္စရာ ျဖစ္သည္။ သို႔ေသာ္လည္း ဤသို႔ေရြးေကာက္ပြဲမ်ား က်င္းပေပးျခင္းသည္ ဤေဒသ၏ လူဦးေရသန္း ၅၀၀ အတြက္ စစ္မွန္ေသာနိုင္ငံေရး လြတ္လပ္မႈ သို႔မဟုတ္ ၎တို႔ရရွိသည့္ လြတ္လပ္မႈသည္ ယတိျပတ္ေျပာင္းလဲသြားျခင္း မရွိဟု ဆိုလိုျခင္းမဟုတ္ေခ်။

Read More......

ဦးေႏွာက္ မုန္တိုင္း ဆင္ျခင္း

အိုင္ဒီယာေခတ္
အိုင္ဒီယာ ေခတ္ႀကီးကို မဟာ အိုင္ဒီယာ ကြက္လပ္ႀကီး တခုႏွင့္ စတင္ လိုက္သည္ဟု ဆိုလွ်င္ ထူးဆန္း သလို ျဖစ္ေန မည္လား မဆို ႏိုင္ပါ။ ယံုခ်င္ယံု၊ မယံုခ်င္ေန။ ဤအတိုင္း အမွန္ပင္ ျဖစ္ခဲ့ ပါသည္။

၁၉၆ဝ အလြန္ ႏွစ္မ်ား ေလာက္က ျဖစ္သည္။ ျပင္သစ္ ႏိုင္ငံ၊ ပါရီ ၿမိဳ႕ေတာ္ ဆိုဘြန္း တက္ကသိုလ္ ရင္ျပင္တြင္ လက္ေရး ၾကမ္းၾကမ္းျဖင့္ ေရးထားေသာ ပိုစတာ တခု ေပၚလာသည္။ ‘အိုင္ဒီယာသို႕ ပါဝါ အပ္ေလာ့’ (All Power to Idea) ဟု ဆိုသည္။ ဤ ေ0x143ကးေၾကာ္သံျဖင့္ ထိုစဥ္က အၿပိဳင္ ျဖစ္ေနေသာ မဟာ အိုင္ဒီယာႀကီး ႏွစ္ခုကို မွတ္ေက်ာက္ တင္လိုက္ရာ အေျဖ တခု ထြက္လာသည္။ ‘မည္သည့္ မဟာ အိုင္ဒီယာမွ ၿပီးျပည္စံုေသာ အမွန္တရား မဟုတ္’ ဆိုေသာ ေကာက္ခ်က္ ျဖစ္ပါသည္။ သို႕ျဖင့္ မဟာ အိုင္ဒီယာ ကြက္လပ္ႀကီး တခု ေပၚလာ သလို အိုင္ဒီယာ သစ္မ်ား အတြက္ တံခါး က်ယ္က်ယ္ ဖြင့္လိုက္ သလိုလည္း ရွိေတာ့သည္။ ဤသည္ပင္ အိုင္ဒီယာ ေခတ္တခု မီး႟ွႃး သန္႕စင္ လိုက္သည့္ အဖြင့္ ျပကြက္ ျဖစ္ပါသည္။

ဤသို႕ ျပည္ဖံုး ကားႀကီး ဖြင့္လိုက္ သည္ႏွင့္ တၿပိဳင္နက္ ႟ုတ္တရက္ အေျဖေပးဖို႕ မလြယ္သည့္ ေမးခြန္း မ်ားလည္း လွ်ံက် လာသည္။ အိုင္ဒီယာ၏ မူလ အစသည္ ဘာလဲ။ အိုင္ဒီယာ ေကာင္းေတြ ဘယ္က လာသလဲ။ ပိုေကာင္းတဲ့ အိုင္ဒီယာ ေတြရဖို႕ ဘယ္လို ဖန္တီး ၾကမလဲ။ ႏွစ္ေပါင္း ၃ဝ ေက်ာ္ လာသည့္တိုင္ တိတိပပ အေျဖ မေပး ႏိုင္ေသးသည့္ ပုစာၥမ်ား ျဖစ္ပါသည္။


ဦးေႏွာက္ မီးပြိဳင့္
‘အိုင္ဒီယာသည္ ဦးေႏွာက္၏ ထြက္ကုန္’ ဟု အၾကမ္း အားျဖင့္ ယူဆ ႏိုင္သည္ ျဖစ္ရာ ပထမဆံုး အေျဖ ရွာၾက သူမ်ား ထဲတြင္ ‘ဦးေႏွာက္ႏွင့္ အာ႟ံုေၾကာ ပါရဂူမ်ား’ (Neurologists) မ်ားပါ ဝင္လာ ပါသည္။ ကာလီ ဖိုးနီးယား တက္ကသိုလ္မွ ပါေမာကၡ ‘ဗြီအက္(စ္)ရမ္ အခ်န္ဒရန္’ ၏ အလိုအရ အိုင္ဒီယာ ဖန္တီးေရးသည္ Synesthesia ဆိုေသာ အျခင္းအရာႏွင့္ ဆက္စပ္ ေနသည္ဟု ဆိုပါသည္။ လူတြင္ ရွိေသာ အာ႟ံုခံ ကိရိယာ မ်ားကို အေျပာင္းအလဲ လုပ္ၾကည့္ျခင္းဟု နားလည္ ရပါသည္။ ဥပမာ - ရနံ႕ႏွင့္ ဆိုင္ေသာ လံႈ႕ေဆာ္မႈ တခုကို ဂႏၶာ႟ံုႏွင့္ မခ်ည္း ကပ္ဘဲ ႟ူပါ႟ံုႏွင့္ ခံစား ၾကည့္ျခင္းမ်ိဳး ျဖစ္သည္။ ပန္းတပြင့္ ေမႊး မေမႊးကို နမ္းမၾကည့္ဘဲ အေရာင္အေသြးကို ၾကည့္ၿပီး အကဲ ျဖတ္သည့္ သေဘာ ျဖစ္ပါ လိမ့္မည္။ ဤ အေတြ႕အႀကံဳ မ်ိဳးကို ပန္းခ်ီ ဆရာမ်ား၊ ဂီတ ဆရာ မ်ားႏွင့္ ကဗ်ာ ဆရာ မ်ားက သာမန္လူထက္ ၆ ဆမွ ၇ ဆထိ ပိုစြမ္း သည္ဟု ဆိုသည္။

ဤ ေတြ႕ရွိခ်က္ မွစ၍ အိုင္ဒီယာ၏ ေမြး သမိခင္ဟု ဆိုႏိုင္ေသာ ‘တီထြင္ ဖန္တီးမႈ’ (Creativity) ကို ဤသို႕ အဓိပၯာယ္ ဖြင့္လိုက္သည္။ ‘အဆက္အစပ္ မရွိဟု ယူဆ ရေသာ အရာ မ်ားကို ဆက္စပ္ ေပးလိုက္ျခင္း သည္ပင္ တီထြင္ ဖန္တီးမႈ ျဖစ္၏’ (Linking Seemingly Unreleated Things) ဟု ဆိုပါသည္။ ဤ ေနရာတြင္ ‘ေတြ႕ရွိခ်က္’ ကို အေျခခံေသာ သိပၯံ သမား မ်ားထက္ ‘စိတ္ကူး’ ကို အာ႟ံု 0x150ြတ္တတ္ေသာ အႏုပညာ သမားကို ပို အမွတ္ ေပးထားသည္။ ထက္သန္ေသာ စိတ္ကူးက ‘ဦးေႏွာက္ အကန္႕မ်ား’ (Brain’s lobs) ကို လမ္းေဖာက္ ဆက္သြယ္ ေပးႏိုင္ သည္ဟု ေဟာပါသည္။ အဆိုပါ ဦးေႏွာက္ အကန္႕မ်ား အၾကားမွ ‘မီးပြိဳင့္’ မ်ားက အခ်က္အလက္ကို ‘အနီ’ ျပၿပီး စိတ္ကူးကို ‘အစိမ္း’ ျပသည္ဟု ဆိုသည္။ အခ်က္အလက္ မ်ားက ကန္႕သတ္ စဥ္းစား တတ္ၿပီး စိတ္ကူးက စီးေမ်ာ တတ္သည့္ သေဘာဝ ရွိသည္ဟု ဆိုလို ခ်င္ဟန္ ရွိပါသည္။

သို႕ျဖင့္ အိုင္ဒီယာ ထုတ္လုပ္ေရး အတြက္ ပထမ လိုအပ္ခ်က္ကို ရရွိ လိုက္သည္။ ‘စိတ္ကူးကို လႊတ္ထားလိုက္’ (Free The Fancy) ဟူ၏။


အလြတ္ဇာတ္တိုက္ျခင္း
အိုင္ဒီယာ ရွာပံုေတာ္၏ ဤအဆင့္တြင္ ပါဝင္ လာသူမွာ ႟ူပေဗဒ ပညာရွင္ (Physicist) တဦး ျဖစ္ေသာ ‘ပါသာမီထရာ’ ဆိုသူ ျဖစ္သည္။ ႟ူပေဗဒ သမား ဆိုေသာ္လည္း မီထရာမွာ ႟ုပ္ အစြဲႀကီးသူ မဟုတ္ပါ။ အၾကမ္းထည္ ႟ုပ္မ်ားက တိက် ေသာ္လည္း ေရရွည္ မခံသည့္ အမွန္ ကိုသာ ေပးစြမ္းသည္။ ဖမ္းဆုပ္ဖို႕ ခက္ႏိုင္ ေသာ္ျငား ေရရွည္ အသံုးတည့္ ႏိုင္မည့္ ‘စီးေမ်ာ အမွန္’ (Floating Truth) အတြက္ ဆိုလွ်င္ ႟ုပ္ႏု ႟ုပ္ၾကည္မ်ား ကိုသာ အားကိုး ရလိမ့္မည္ဟု ဆိုသည္။ သူေျပာေသာ ႟ုပ္ႏု ႟ုပ္ၾကည္မွာ ‘ဦးေႏွာက္ လိႈင္းမ်ား’ (Brain Waves) ျဖစ္ပါသည္။

ဆက္လက္ၿပီး ဦးေႏွာက္ လိႈင္းမ်ား၏ သဘာဝကို အဓိပၯာယ္ ဖြင့္ျပန္ရာ ႟ူပေဗဒ ဆရာ၏ ႟ုပ္ မဆန္ေသာ ကဗ်ာ အေတြးမ်ားကို ရရွိ လိုက္သည္။ ဦးေႏွာက္ လိႈင္းမ်ားကို အမိန္႕ေပး ေစခိုင္း၍ မရပါ။ သူတို႕႔က ဖိစီးမႈကို မုန္းသည္။ လြတ္လပ္ ေပါ့ပါးေသာ စိတ္ႏွင့္မွ သြက္သြက္လက္လက္ ကစား ခ်င္တတ္သည္။ ထို႕ထက္ တိက်မႈ ႏွင့္လည္း သဟဇာတ မျဖစ္ဟု ဆိုပါ ေသးသည္။ တိက်မႈက လိႈင္း အလ်ားကို တံုးတိတိ ျဖတ္ပစ္သည္။ စိတ္ရွိ လက္ရွိ ကြန္႕ျမႃးခြင့္ မရ။ မေရရာမႈ ကသာ လိႈင္း အလ်ားကို ဆန္႕ထုတ္ ႏိုင္သည္။ လိႈင္းအလ်ား ရွည္ေလ၊ စိတ္ကူးခြင္ က်ယ္ေလ၊ အိုင္ဒီယာ ထြက္ေလဟု ဆိုပါသည္။ 'က႗န္ေတာ္ ဦးေႏွာက္ေတြ ဝန္ပိသလို ျဖစ္လာရင္ က႗န္ေတာ္ေတာ့ ႟ုပ္ရွင္ တကား ၾကည့္ပစ္ လိုက္တယ္။ ဒါမဟုတ္ သီခ်င္း တပုဒ္ ေအာ္ဆို လိုက္တယ္။ ဒါမွမဟုတ္ ကဗ်ာ တပုဒ္ ေကာက္ဖတ္တယ္။ ဘာရယ္ မဟုတ္ပါဘူး။ အဖိခံ ထားရတဲ့ ဦးေႏွာက္ကို ‘ဆြ’ လိုက္တာပါ။' မီထရာ၏ အလိုအရ အေကာင္းဆံုး ဦးေႏွာက္ ဆြနည္းမွာ အယူအဆ မတူသူ မ်ားႏွင့္ စကားစျမည္ ေျပာျခင္းဟု ဆိုသည္။ 'ကိုယ့္ဖာသာ ေသခ်ာ ေန႟ံုနဲ႕ ဘာလုပ္ မလဲဗ်ာ။ ပ်င္းစရာႀကီးပါ။ ျငင္းေဖာ္ ျငင္းဖက္ကို ရန္သူ လိုေတာ့ မျမင္လိုက္နဲ႕။ သူငယ္ခ်င္းလို သေဘာထား၊ ေမတၩာနဲ႕ ဆက္ဆံ ေပါ့ဗ်ာ …' ေျပာရင္းမွ သူက ဥပမာ တခု ေပးပါသည္။ Jam Session ဟု ဆိုသည္။ ‘ဂ်ပ္(စ္) ဂီတ သမားမ်ား အလြတ္ ဇာတ္တိုက္ ၾကသလို’ ဟု အဓိပၯါယ္ ရသည္။ ဂ်ပ္ (စ္) ဂီတ ျဖစ္၍ လြတ္လပ္သည္။ အလြတ္ ဇာတ္တိုက္ျခင္း ျဖစ္၍ မွားမွာ ေၾကာက္စရာ မလို …။ ရည္႟ြယ္ခ်က္က ပိုလွေသာ သံစဥ္ရွာေရး …။

သို႕ျဖင့္ ဒုတိယ လိုအပ္ခ်က္ကို ရလိုက္သည္။ ‘ေမတၩာျဖင့္ ဒိုင္ယာေလာ့ပါ’ (Dialogue with love) ဟူ၏။


လက္ခုပ္သံ မလို
အိုင္ဒီယာျဖင့္ လက္ေတြ႕ အလုပ္ လုပ္ေန ၾကရေသာ ‘ဘိဇနက္ သမားမ်ား’ Business Men လည္း စကားဝိုင္းထဲ ဝင္လာရာ ပြဲမွာ ပိုစည္ လာေတာ့သည္။ Honeywell International Inc မွ ဥက္က႒ေဟာင္း ျဖစ္သူ ‘ေလာရင့္ေဘာ့စီဒီ’က အိုင္ဒီယာေကာင္း ဖန္တီးေရး အတြက္ လိုအပ္ခ်က္ တခုကို ဤသို႕ ျဖည့္စြက္ ေျပာသည္။ သူ ျဖည့္စြက္ လိုက္သည္က ‘ေထာ္ေလာ္ကန္႕လန္႕ ေတြးတတ္ျခင္း’ (Rebel Thinking) ဟု ဆိုသည္။ 'က်ဳပ္တို႕ ဘိဇနက္ ေလာကက ေထာ္ေလာ္ကန္႕လန္႕ ေတြးတတ္တဲ့ လူမ်ိဳးကို မႀကိဳက္ဘူးဗ်။ အဲဒါ မွားတယ္။ မေရရာမႈနဲ႕ နပမ္း လံုးေန ရတဲ့ ခုလို ကာလ မ်ိဳးမွာ ေထာ္ေလာ္ကန္႕လန္႕ ေတြးပါမွ တန္ရာ က်မယ္'။

သူက တဟုန္ထိုး ေအာင္ျမင္မႈ ရလာသည့္ သုေတသန အဖြဲ႕ေလး တခု အေၾကာင္းကို သာဓက တင္ျပသည္။ ‘မိုးေသာက္ၾကယ္’ (Morning Star) ဆိုေသာ ရင္းႏွီး ျမၟဳပ္ႏွံ႕မႈ ဆိုင္ရာ သုေတသန အဖြဲ႕ေလး ျဖစ္ပါသည္။ ဤ အဖြဲ႕ေလးကို ၁၉၈၄ ခုႏွစ္က ခ်ီကာဂို ၿမိဳ႕ရွိ တိုက္ခန္း က်ဥ္းေလး ထဲမွ စတင္ ခဲ့သည္။ အဖြဲ႕ဝင္ ဆို၍ စတင္ ထူေထာင္သူ ‘ဂ်ိဳးဇက္ မန္ဆူတို’ အပါအဝင္ ႏွစ္ေယာက္ သံုးေယာက္ မွ်သာ ရွိသည္။ ယခုေတာ့ ဝန္ထမ္း အင္အား ၈ဝဝ မွ် ပါဝင္ၿပီး ႏိုင္ငံေပါင္း ၁၇ ႏိုင္ငံတြင္ လႈပ္ရွား ေနသည့္ ‘သုခမိန္ အဖြဲ႕ႀကီး’ (Think Tank) ျဖစ္ေန ပါၿပီ။ ဤ အဖြဲ႕ႀကီး၏ ဝန္ထမ္း သစ္မ်ား ေခၚသည့္ ေၾကာ္ျငာမွာ သူမ်ားႏွင့္ မတူ။ တမူ ထူးသည္။ ‘အေျဖာင့္ စဥ္းစားသူမ်ား ေလွ်ာက္ထားရန္ မလို၊ ေကြ႕ေကြ႕ေကာက္ေကာက္ စဥ္းစား တတ္သူ မ်ားသာ အလို ရွိသည္’ ဟူ၏။ (No Linear Thinkers, Just Non-Linear Thinkers) ဟု ေၾကာ္ျငာသည္။

အဆိုပါ အဖြဲ႕၏ ဥက္က႒ ျဖစ္သူ ဂ်ိဳးဇက္ မန္ဆူတို၏ စကား တြင္လည္း စဥ္းစားဖြယ္ရာမ်ား ပါလိမ့္မည္ ထင္သည္။ သူက စီအီးအို အစည္းအေဝး မ်ားႏွင့္ ပတ္သက္ေသာ သူ႕အျမင္ကို ဤသို႕ ေျပာပါသည္။ 'အစည္းအေဝး ေတြမွာ က႗န္ေတာ္ အေၾကာက္ဆံုးက လက္ခုပ္သံ ပဲဗ်။ က႗န္ေတာ္လည္း မိန္႕ခြန္း ေ0x144ခၿပီးေရာ လက္ခုပ္ေတြ တေျဖာင္းေျဖာင္း တီးၿပီ ဆိုရင္ သြားၿပီ။ ဒီ လက္ခုပ္ သံက က႗န္ေတာ္တို႕ အဖြဲ႕ နိဂံုး ခ်ဳပ္ေတာ့မယ့္ မရဏ ေမာင္းသံပဲ။ က႗န္ေတာ္ ေမွ်ာ္လင့္တာက က႗န္ေတာ္ မိန္႕ခြန္းကို ကန္႕ကြက္ ႟ံႈခ်မယ့္ ေဝဖန္သံ ေလဗ်ာ။ ဒါမ်ိဳး တုန္႕ျပန္မွ က႗န္ေတာ္ လိုခ်င္တဲ့ စုေပါင္း အိုင္ဒီယာကို ရမွာေပါ့။ လက္ခုပ္ တီးဖို႕ အတြက္ေတာ့ က႗န္ေတာ္ သူတို႕ကို လခ ေပးမထား ႏိုင္ဘူး' ဟူ သတတ္။

သို႕ျဖင့္ အိုင္ဒီယာ ဖန္တီးေရး အတြက္ ေနာက္ထပ္ ျဖည့္စြက္ခ်က္ တခု ရလာ ခဲ့ပါသည္။ ‘ေဖာက္ထြက္ စဥ္းစား’ (Break through Thinking) ဟူ၍ ျဖစ္ပါ၏။


လိပ္ျပာႏွင့္ ပိတုန္း
ဘိဇနက္ ေလာကကို ေက်ာ္၍ ေရပန္း စားလာေသာ ေဝါဟာရ တခု ရွိပါသည္။ Brainstorming ဟူ၍ ျဖစ္သည္။ အစည္းအေဝး တက္ေရာက္ သူမ်ား ထံမွ အိုင္ဒီယာ သစ္မ်ား ထြက္လာရန္ ဖန္တီးသည့္ နည္းလမ္း ျဖစ္ပါသည္။ ဆန္႕က်င္ဘက္ အိုင္ဒီယာ သစ္မ်ား ထြက္လာရန္ ဖန္တီးသည့္ နည္းလမ္း ျဖစ္ပါသည္။ ဆန္႕က်င္ဘက္ အိုင္ဒီယာ မ်ားကို ထိပ္တိုက္ ေတြ႕ေစျခင္းဟု နားလည္ ရသည္။ ဦးေႏွာက္ မုန္တိုင္း ဆင္ျခင္းဟု တိုက္႟ိုက္ ျပန္ဆို ႏိုင္ပါလိမ့္မည္။ ‘မုန္တိုင္းဆင္’ ဆို၍ စကားလံုးက ၾကမ္းသေယာက္ေယာင္ ရွိခ်င္ ရွိမည္။ စင္စစ္ မၾကမ္းပါ။ တကယ့္ အႏုပညာ စစ္စစ္ ျဖစ္ပါသည္။ ေပါင္မုန္႕ကို ဓားထက္ထက္ျဖင့္ လွီးသည့္တိုင္ အားလံုး ခြဲေဝ စားဖို႕ ျဖစ္သည္။ အစဥ္အလာကို ေဖာက္ထြက္ စဥ္းစား သည့္တိုင္ ပိုေကာင္းေသာ အစဥ္အလာသစ္ တခု ဖန္တီးဖို႕ ျဖစ္သည္။ တဦးႏွင့္ တဦး အေရခြံ ခြာၾက သည့္တိုင္ ေမတၲာ မပ်က္ ဆက္ဆံေရး ျဖစ္သည္။ ဤသို႕ ဆန္႕က်င္ ဘက္မ်ား ျပည့္လွ်မ္း ေနသည္ ျဖစ္၍ ဟဲဗီးဝိတ္ လက္ေဝွ႕ ခ်န္ပီယံေဟာင္း ‘မိုဟာမက္ အလီ’ ၏ စကား တခြန္းကို အမွတ္ရ စရာ ျဖစ္လာသည္။ ‘အလီ’ က သူ၏ ဗ်ႃဟာကို ‘လိပ္ျပာေလး လိုဝဲ၊ ပိတုန္းေလးလို တုပ္’ ဟု ဖြင့္သည္။

ဦးေႏွာက္ မုန္တိုင္း ဆင္ျခင္း ကလည္း လိပ္ျပာေလးလို ဝဲပါသည္။ ပိတုန္းေလး လိုလည္း တုပ္တတ္ ပါသည္။ တခုပဲ ကြာသည္။ ‘အလီ’ ၏ ရည္႟ြယ္ခ်က္က ၿပိဳင္ဘက္ကို ေနာက္ေကာက္ ခ်ဖို႕ ဦးေႏွာက္ မုန္တိုင္း ဆင္ရာတြင္ ၿပိဳင္ဘက္ မရွိပါ။ လုပ္ေဖာ္ ကိုင္ဖက္သာ ရွိပါသည္။ သို႕ျဖင့္ ပိတုန္းေလးလို တုပ္ရ မည္မွာ မိမိ၏ လုပ္ေဖာ္ ကိုက္ဖက္ကို မဟုတ္။ အိုင္ဒီယာ ေဟာင္းကို ေနာက္ေကာက္ ခ်ဖို႕သာ ျဖစ္ပါသည္။

ေက်ာ္ဝင္းရဲ႕ 'ဦးေႏွာက္ မုန္တိုင္း ဆင္ျခင္း' The Art of Brainstorming by Robert Barker စာအုပ္မွ ျပန္လည္ ကူးယူ ေဖာ္ျပတာ ျဖစ္ပါတယ္။
Ref: (၇) ရက္၊ သတင္းဂ်ာနယ္။ ၇၊ ႏိုဝင္ဘာ၊ ၂ဝဝ၂။

Read More......